بدن هر فردى از افراد انسان جوهرى شريف كه آن را روح « 1 » خوانند از عالم امر « 2 » قل الرّوح من امر ربّى « 3 » موكّل « 4 » است و بر وى قهرمان « 5 » . حقيقت آدمى عبارت از آن جوهر است و او

--> ( 1 ) . روح روان و جان . ( 2 ) . عالم امر يعنى عالم غيب و عالم بالا ( - عالم خلق يعنى جهان محسوس ما و عالم شهادت ) « جملهء آفرينش بر دو نوع منقسم است ملك و ملكوت ، و آن را خلق و امر گويند . چنان كه فرمود : أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ ( اعراف ، 7 / آيهء 54 ) عالم امر عبارت از ضدّ اجساد و اجسام است . . . كه قابل مساحت و قسمت و تجزّى است . . . امّا امر هم ملكوت ارواح را فراگيرد و هم ملكوت نفوس را . . . ؛ ظاهر جهان را ملك خوانند و باطن جهان را ملكوت . و به حقيقت ملكوت هر چيز جان آن چيز باشد كه آن چيز به دو قائم بود . . . » ( نجم رازى ، مرصاد العباد ، 26 - 27 ، شمس العرفا ) . گيسو دراز در شرح تمهيدات عين القضاة همدانى آرد ( 27 ، هند ) : « ملكوت كلّ شىء باطنه . خلاصهء تمام نماز حضور است اين ملكوتى و امرى است ، و آن [ تلاوت ] ملكى و خلقى بود ؛ نيّت صادق به غير شائبه ، ملكوتى است و تلاوتى كه شد ملكى است » . ( 3 ) . قل الرّوح [ و از تو در باب روح مىپرسند ] بگو روح از امر پروردگار من است . . . ( بنى اسرائيل - اسراء ، 17 / آيهء 87 ) . ( 4 ) . موكّل گماشته ، وكيل ، آنكه كارى به او سپرده شده . ( 5 ) . قهرمان ، در اينجا به معنى « مأمور » و « برگماشته » است . القهرمان : الوكيل او امين الدّخل و الخرج ، والقهرمة وظيفة القهرمان و عمله ( لسان ) . در كليله و دمنه نصر اللّه منشى دو بار ( ص 155 س 6 و ص 132 س 6 ، چاپ مينوى ) « قهرمان ناصح » به كار رفته است . مؤنّث اين كلمه « قهرمانه » است و آن كنايه از زن و بانوى خانه است . و القهرمانة مدبّرة شؤون البيت ( لسان ) . - امير مؤمنان على ( ع ) ضمن وصاياى خود به امام حسن ( ع ) گويد ( نهج البلاغه ، 930 ، فيض ) : « و لا تملّك المرأة من امرها ما جاوز نفسها فانّ المرأة ريحانة و ليست بقهرمانة » يعنى زن را در آنچه به او مربوط نيست مسلّط مكن ، زيرا زن چون گياهى خوشبو است نه كارفرما .